Patrologija – knjiga prva / Episkop Atanasije (Jevtić)

Crkveni Oci i pisci prva tri veka istorije crkve.

Pred nama je sada sveska ili knjiga 1, i u njoj su izneti Crkveni Oci i pisci prva tri veka: njihov život, učenje, bogoslovlje i izvorni tekstovi. Radi se o jednoj patrološkoj čitanki, koja istovremeno sadrži istorijske, hagiografske, liturgijske, saborsko-kanonske i druge izvore i uvide u život rane Crkve. U knjizi pred nama srpski čitalac je dobio prevedena, i kratkim uvodima i objašnjenjima prikazana, dela prve generacije hrišćanskih crkvenih pisaca, od kojih su neki bili neposredni Učenici Apostola Hristovih …

Ovoj knjizi-udžbeniku Episkopa Atanasija um. Hercegovačkog, profesora Bogoslovskog fakulteta, koja predstavlja plod njegovog truda, ljubavi i celoživotnog saživljavanja i drugovanja sa Svetim Ocima Crkve Hristove, Episkop zapadnoamerički Maksim napisao je predgovor, koji celovito prenosimo na kraju ovog kratkog prikaza. Posle predgovora sledi uvod, na čijem početku autor ističe reči Svetog Apostola Pavla, koje su bile njegovo rukovodno načelo u pisanju Patrologije: „Spominjite starešine svoje, koji vam propovedaše Reč Božiju; gledajući na svršetak njihova življenja, ugledajte se na veru njihovu. Isus Hristos isti je juče i danas i doveka“ (Jevr.13,7-8).

U uvodu autor skreće pažnju da je Patrologija (Oceslovije) naše pamćenje i spominjanje Svetih Otaca, koji su „naši učitelji i vođi, koji nas Duhom Svetim uvode u Evanđelje Hristovo“, a Hristos je to sâmo Večno Evanđelje (Otkr.14,6), i podseća nas da Patrologija nije samo istorija hrišćanske literature i pregled crkvene književnosti, nego je pre životoslovesni nastavak Delâ Apostolskih. Posle kratkog, jezgrovitog uvoda, koji se završava rečima trojice neospornih savremenih teologa: o. Georgija Florovskog, Svetog Vladike Nikolaja Žičkog i Prepodobnog Oca Justina Ćelijskog, počinju da se nižu 11 poglavlja:

1) Apostolski Učenici; 2) Apologeti; 3) Veliki pisci bogoslovi; 4) Aleksandrijska škola; 5) Pisci Male Azije, Sirije i Bliskog Istoka; 6) Rimski Episkopi; 7) Kartaginski pisci; 8) Latinski Apologeti; 9) Sveti Oci i pisci Istoka (na prelasku iz 3. u 4. vek); 10) Apokrifi i psevdoepigrafi; 11) Jeretički pisci.

Novina i vrednost ovog udžbenika Patrologije sastoji se i u tome što on, pored opisa života, spisa i bogoslovlja Crkvenih Otaca i pisaca, predstavlja i bogatu patrološku Čitanku, jer sadrži veliki broj Svetootačkih tekstova prevedenih sa izvornika.

Na kraju knjige pažljivo je popisana Bibliografija (Knjigoslovlje), ustvari izbor, i priložen je detaljan katalog-indeks imenâ i važnijih pojmova (Imenoslov).

Vladika Atanasije, koji neumorno dela i neštedimice decenijama seje evanđelsko seme među nama i širom vaseljene, ne prestaje da pred nas iznosi i na dar u pregrštima pruža biserje, zlato i drago kamenje iz riznica Svetootačke bogoslovske mudrosti. Kao mistagog Svetootačkog bogoslovlja, on nas putevodi i posvećuje u misao i iskustvo, život i doživljaj Crkvenih Otaca i pisaca, učeći nas da zajedno sa svima Svetima, u sabornom organizmu Crkve, hitamo cilju svega stvorenog: jedinstvu svih i svega u Hristu, Koji nas Duhom Svetim usinovljuje Ocu Svome.

Ova, dugo i sa nestrpljenjem očekivana, Patrologija pojavila se, evo, za Svetlo Vaskrsenje Hristovo, Leta Gospodnjeg 2015, da bude prigrljena, kao i čuvena „Plava Patrologija“, druga knjiga, kada se svojevremeno pojavila, najpre od strane studenata Bogoslovskog fakulteta i učenika naših Bogoslovija, a zatim i od sve punoće naše Pomesne Saborne Crkve.

Saradujući se sa autorom, želimo da ga Božanska Blagodat krepi na mnogo godina, da njime rukovođeni idemo napred, sledujući Svetim Ocima Crkve, nadahnjivani miomirisom bogoslovlja ovih Cvetova Rajskih.

D. Ristić, Bogoslovija Prizren